Συνέντευξη στον M. Hulot - για το LIFO

Αν κάποιος ενδιαφέρεται για το τραγούδι όσο και για την οργανική μουσική, αν αγαπάει συνθέτες όπως ο Eno, ο Bowie, οι Talking Heads, o Χατζιδάκις, ο Aphex Twin, οι Floyd, ο Moby, οι Ministry, τότε είναι πολύ πιθανό να του αρέσει το άλμπουμ μας. 
Γιατί γράφουμε μουσική; Έλα ντε...Για λόγους εξ ίσου ανεξιχνίαστους με αυτούς για τους οποίους κάνουμε οτιδήποτε. Σίγουρα πάντως όχι για να εκφράσουμε (εξωμουσικές) σκέψεις ή συναισθήματα. Η μουσική είναι ο κατ’ εξοχήν χώρος όπου “το μέσο είναι το μήνυμα”. Μουσικό παρελθόν:  Ωδειακές σπουδές, εμπλοκή από νωρίς με το κύκλωμα του “ελληνικού ροκ”, συμμετοχή σε συγκροτήματα, κάποιοι δίσκοι, συναυλίες, πολλές ευχάριστες, ακόμα πιο πολλές δυσάρεστες αναμνήσεις. 
Ποιες είναι οι επιρροές σας [όχι απαραίτητα μόνο μουσικές];
Η μουσική σε όλο της σχεδόν το φάσμα. Από τον Leadbelly μέχρι τους Beatles, τον Bowie, τους Chemical Brothers. Από το Josquin Desprez μέχρι τον John Adams. Από τον Duke Ellington μέχρι τον Jarrett, κι από  το Βαμβακάρη μέχρι το Σαββόπουλο, τον Αττίκ, τον Γιαννίδη, το Σκαλκώτα, την Λένα Πλάτωνος, το Χατζιδάκι. Δια να εξηγούμεθα: δεν πιστεύουμε ότι “η μουσική είναι μια”. Χιλιάδες άλλα πράγματα σε επηρεάζουν, μα πώς να προσδιορίσεις το ρόλο καθενός στο “έργο σου”; Δεν είναι γελοίο π. χ. να βγεις και να πεις, “έχω επηρεαστεί από τον Κιούμπρικ, τον Πολ Βιριλιό και τον Παπαδιαμάντη…”; 
Σε μια εποχή που η ηλεκτρονική μουσική γίνεται όλο και πιο κυρίαρχη και όλοι μπορούν να δημιουργήσουν εύκολα μουσική, τι είναι αυτό που κάνει ένα ηλεκτρονικό έργο να ξεχωρίσει;
Τα ίδια πράγματα που έκαναν πάντα ένα έργο ξεχωριστό, ανεξαρτήτως μέσων: Ταλέντο και συγκυρία. Μοιραίες νότες, υπό μοιραίες συνθήκες, από μοιραίους ανθρώπους... Ακούγεται μελοδραματικό, αλλά κάπως έτσι είναι. 
Η βιωματική σύνδεση ενός γεγονότος με κάτι που έγραψες, δεν σημαίνει ότι το κομμάτι “εκφράζει” την εμπειρία, βλ. άλλωστε την απάντηση στην ερώτηση 1. Από κει και πέρα, το οτιδήποτε μπορεί να αποτελέσει αφορμή. Π.χ. το  “November” γράφτηκε μετά την ανάγνωση ενός άρθρου για την Κούφια Γη και τα  πλάσματά της. Το άρθρο ήταν γελοίο, όπως και το θέμα, ανέσυρε όμως λαβκραφτικές εικόνες. Το “Ghostrace”, γραμμένο την εποχή της εισβολής στο Ιράκ, είναι η δίκαιη οργή, η κατάρα του Ισλάμ πάνω μας,  μια εικόνα του Τέλους.   Το “The Dogsitters” είναι ένα νανούρισμα  για το σκυλάκι μας. Και πάει λέγοντας.  Όμως, το γιατί έγραψες κάτι δεν έχει σημασία. Γιατί ακόμα κι αν η μουσική είναι μετουσίωση βιώματος, μετουσιώνεται με τη σειρά της σε διαφορετικό βίωμα  για κάθε ακροατή.  
Είναι δυσκολότερο ή πιο εύκολο για ένα νέο σημερινό γκρουπ να κάνει τη δουλειά του γνωστή; τι είναι αυτό που έχει αλλάξει κυρίως από τη δεκαετία του 80 και τα 90s στον τρόπο που αντιμετωπίζει ο κόσμος τη μουσική;
Παλιότερα ήσουν ύποπτος και μόνο αν ασχολιόσουν με το ροκ, αδιαφορώντας για τις ρίζες της φυλής μας. Έφτανες να απολογείσαι σε γελοίους ανθρώπους που ρωτούσαν πράγματα όπως “γιατί τραγουδάτε στα αγγλικά, αφού δεν είναι η μητρική σας γλώσσα”. Το ότι αυτό έχει εκλείψει, όπως και η δυσπιστία γενικά για αλλότριους ήχους, είναι θετικό. Ασφαλώς οφείλεται στην “παγκοσμιοποιητική” διαδικασία και οι καλλιτέχνες είναι από τους ωφελημένους της υποθέσεως. Από την άλλη, η ευκολία δημιουργεί μια συσσώρευση μουσικής προσφοράς από όλο τον πλανήτη, που δυσκολεύει ξανά τα πράγματα. 
Πώς δύο άνθρωποι με κλασικές καταβολές έφτιαξαν ένα άλμπουμ αμιγώς ηλεκτρονικό; Γιατί ηλεκτρονικό;
Γιατί οι ίδιοι άνθρωποι έχουν εκτός από κλασικές, και ροκ, και τζαζ, και τέκνο / ιντάστριαλ καταβολές. Ασχολούμαστε με τα ηλεκτρονικά πρώτον γιατί τα αγαπάμε. Μεγαλώσαμε μ’ αυτά. Και οι δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία είναι απεριόριστες ως προς την ηχογράφηση “συμβατικού” υλικού (δεν είναι εύκολο να πληρώσεις τους μουσικούς που χρειάζεσαι, άσε που δεν είσαι εξασφαλισμένος ως προς το αποτέλεσμα). Αφετέρου, με τη χρήση ηλεκτρονικών πηγών φτάνεις σε ηχητικούς συνδυασμούς πρωτοφανείς και αδιανόητους. 
Τι σχέση έχουν τα παιδιά που φτιάχνουν μουσική μέσα στις κρεβατοκάμαρές τους στο laptop με το έργο ενός μουσικού; Μήπως έχει αρχίσει να ευτελίζεται ο όρος “καλλιτέχνης”;
Δεν υπάρχουν κάποια στοιχεία, τα ίδια πάντα, βάσει των οποίων μπορείς να αξιολογήσεις  αν το έργο κάποιου έχει ταυτότητα. Την έχει με το δικό του τρόπο, ή  δεν την έχει καθόλου. Όμως χρειάζεται προσοχή, γιατί το κακό με τη λατρεία του στυλ έχει παραγίνει. Δεν υπάρχει πιο ηλίθια συμβουλή από αυτή κάποιων δασκάλων: “μη μιμείσαι κανέναν, προσπάθησε να είσαι ο εαυτός σου”. Αυτή η αγωνιώδης αναζήτηση,  εδώ και τώρα, του “προσωπικού στίγματος” έχει γαμήσει τα πάντα. Οι μεγαλύτεροι των καλλιτεχνών  ξεκίνησαν, μιμούμενοι συνειδητά το πρότυπό τους. Προσπαθώντας να το καταφέρουν, βρήκαν το δικό τους δρόμο.  Στο κάτω κάτω, τόσο τρομερό πια είναι να μην έχεις  σούπερ προσωπικό στυλ; Στη τζαζ, όλοι ανεξαιρέτως οι πιανίστες, σαξοφωνίστες, τρομπετίστες, περιστρέφονται γύρω από 5 – 10  κορυφές. Στο ωδείο σου ζητάνε για εξάσκηση να γράψεις κάτι σε στυλ Μπαχ, Σοπέν ή Μπετόβεν… Θα μας χάλαγε ένα γκρουπ – κλώνος των Beatles αν τα μέλη του μπορούσαν να γράψουν ένα νέο Hey Jude ή Eleanor Rigby; Τι έχει καταντήσει ο όρος «καλλιτέχνης» σήμερα; μια πόζα που δεν πείθει κανένα. Ο Σχιζοφρενής Δολοφόνος με το Πριόνι λειτουργεί.  Με το που εμφανίζεται ο τραγουδοποιός με την τρεμουλιαστή φωνή και τα βαρυσήμαντα νοήματα, αλλάζεις κανάλι. Από τη στιγμή που η μουσική βγήκε στην ελεύθερη αγορά (τέλη 18ου αιώνα – αρχές 19ου) κάποιοι δεν έχουν πάψει να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον ευτελισμό, την υπαγωγή της στο “αγοραίο” γούστο. Επικρατούσα άποψη είναι ότι «μέχρι τον 18ο αι. ο καλλιτέχνης ανήκε στο υπηρετικό προσωπικό. Έκτοτε ανοίγει τα φτερά του στον κόσμο κ.λπ. κ.λπ.». Όμως ...οι πάντες ανήκαν στο υπηρετικό προσωπικό μέχρι τοτε! Ο εστιασμός στον καλλιτέχνη γίνεται αυθαίρετα, υπό την οπτική γωνία της μετέπειτα αίγλης του. Για μας, πρώτο βήμα για τον ευτελισμό είναι η αποθέωση του καλλιτέχνη στα μέσα του 19ου αιώνα. Αμέσως παίρνει τη σκυτάλη η μεγαλομανία του ιδίου, συνεπικουρούμενη από μια ανεξάντλητη περί τα καλλιτεχνικά φιλολογία, που τον απομακρύνει ολοταχώς από τα εγκόσμια. Συνεχίζει βέβαια να υπηρετεί τα σχέδια της εξουσίας, όχι πια ως υπηρέτης, αλλά ως ομοτράπεζος.Προτιμούμε τον λιγότερο ρομαντικό όρο “τεχνίτης”. Σπουδαία έργα γράφτηκαν από ανθρώπους που είχαν αυτή ακριβώς την ιδέα για τον εαυτό τους - ύστερος μεσαίωνας μέχρι και μπαρόκ, Δεύτερη Σχολή της Βιέννης… Πιο πρόσφατα, οι άνθρωποι της underground ροκ και ηλεκτρονικής σκηνής προώθησαν ένα anti – star atitude. Από κει και πέρα, “μουσικός” με την παραδοσιακή έννοια δεν σημαίνει αναγκαστικά Τζον Λέννον ή Μπετόβεν. Παρομοίως, τα παιδιά με τα laptop μπορεί να κάνουν   εκπληκτικά  πράγματα στην κρεβατοκάμαρά τους, αλλά και πληκτικότατα.  Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι η μουσική κινδυνεύει να υπαχθεί σε ένα concept απλής παροχής υπηρεσιών (“βάλε κάτι να παίζει”), ότι οι αδιάκοπες παροτρύνσεις στο μέσο άνθρώπο να κάνει, ντε και καλά, κάτι δικό του στρέφονται εναντίον της ακρόασης, γίνονται εν ονόματι της διάδοσης των «νέων μέσων». Οι κινδυνολόγοι λένε ότι διανύουμε  μια εποχή γενικευμένου αυτισμού με μεγαλομανιακά οράματα. Όντως χρειάζεται να βρεθεί μια νέα ισορροπία. Όμως πιστεύουμε στη δύναμη της μουσικής. Η μουσική είναι ζωτική ανάγκη, οι μεταμορφώσεις της ικανοποιούν το ζητούμενο κάθε εποχής. Αυτή η ανάγκη σπρώχνει στη Βανδή το κοριτσάκι των 11 χρόνων: βιάζεται να επενδύσει αισθήματα εδώ και τώρα, δε θα μυρίσει τα δάχτυλά του για να μάθει τι υπάρχει λίγο παρά πέρα. Η δίψα για μουσική είναι πίσω από την κρίση, γιατί αυτήν εκμεταλλεύονται οι αετονύχηδες. Όμως η ίδια δίψα θα δημιουργήσει και τις διεξόδους.
Αρκεί μόνο το ταλέντο για να δημιουργήσεις;
Εξαρτάται από το μέγεθος του ταλέντου και τους στόχους σου. Γιατί στοιχείο του ταλέντου είναι η αφομοιωτική / συνδυαστική ικανότητα, που σου εξασφαλίζει ένα είδος παιδείας. Με το ταλέντο πάει πακέτο και η καλλιτεχνική περιέργεια που σε οδηγεί, έστω από μυστικά, δικά σου μονοπάτια, στην κατάκτηση κάποιας τεχνικής. Υπήρξαν λόγιοι, όπως και λαϊκοί μουσικοί αυτοδίδακτοι. Αν όμως μπορείς να κατακτήσεις κάποιες κορυφές ως λαϊκός αυτοδίδακτος, δεν συμβαίνει το ίδιο αν το πεδίο σου είναι η λόγια μουσική. 
Με τι άλλο ασχολείστε εκτός της μουσικής;
Μαρίνα: Ζωγραφική. Έχω κάνει κάποιες εκθέσεις. Κάποια στιγμή, Θεού θέλοντος, θα το επαναλάβω. Εργάζομαι ως art director σε δημιουργικό γραφείο. Σωκράτης: Διάβασμα και κινηματογράφος (το τελευταίο όλο και λιγότερο) Παλαιότερα έχω εργαστεί ως session μουσικός. Δεν άντεξα πολύ: οι πιο γενναιόδωροι εργοδότες είναι ακριβώς αυτοί που δυσκολεύεσαι να υποστηρίξεις. Από μια εποχή και μετά ασχολούμαι με τη δημοσιογραφία. Όχι ακριβώς προσοδοφόρα, αλλά έχεις ήσυχη τη συνείδησή σου.
Υπάρχει πραγματική άνθιση στην ελληνική μουσική σκηνή τον τελευταίο καιρό, ή είναι απλά “μόδα” που θα περάσει; Οφείλεται όλο αυτό στην εξοικείωση των πιτσιρικάδων με τον ίντερνετ και την ενασχόλησή τους με την τεχνολογία; Υπάρχει, με την έννοια ότι όλο και περισσότεροι αποφασίζουν να φτιάξουν κάτι και να το παρουσιάσουν. Και ασφαλώς οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο Ίντερνετ και τα μηχανήματα. Γι αυτό άλλωστε και δεν νομίζουμε ότι θα είναι μια περαστική μόδα. Τεχνολογία is here to stay. 
Σχεδιάζετε να παρουσιάσετε live το δίσκο σας; Μιλήστε μου για το βιντεοκλίπ που γυρίσατε. Όχι μόνο σχεδιάζουμε, αλλά και ανυπομονούμε. Αυτό θα ξεκινήσει να γίνεται με τη νέα σεζόν, Σεπτέμβριο – Οκτώβριο. Επιθυμία μας είναι να παρουσιαστεί το υλικό με όσο το δυνατό λιγότερα προγραμματισμένα μέρη. Η εικόνα σύγχρονων γκρουπ που πατούν το κουμπί και προσποιούνται τους performers είναι απωθητική και γελοία. Ως προς το βίντεο του «Breed” είμαστε ενθουσιασμένοι. Το έχουν φτιάξει δυο φοβεροί τύποι, πρωτοεμφανιζόμενοι στο χώρο, ο Γιώργος Μανωλούδης και ο Γρηγόρης Μουμούρης ή αλλιώς WetPet (το καλλιτεχνικό τους!). Είναι animation με science fiction ατμόσφαιρα, αναδεικνύει το κομμάτι και αναδεικνύεται από αυτό.
Γιατί ονομάσατε το άλμπουμ ovation;Αφ’ ενός πρόκειται για άλμπουμ - ντεμπούτο, οπότε κολλάει με την έννοια της υποδοχής. Αφετέρου, είναι μια ωραία, στρογγυλή λέξη... Μαρίνα, ποια ήταν η εμπειρία σου με τον Πετρόπουλο;
Ο Ηλίας ήταν πολύ καλός [οικογενειακός] φίλος.  Πέρα από τη φιλία, είχα και έχω μεγάλη εκτίμηση στο έργο του. Ετσι κάπως ξεκίνησε η καλλιτεχνική συνεργασία μας – έστω κι αν τα ποιήματα προϋπήρξαν της μελοποίησης, ως συνεργασία το βλέπω! Άλλωστε ο ίδιος με ενθάρρυνε από την αρχή, μέχρι την ολοκλήρωση του κύκλου.Η εμπειρία μου με το έργο του ήταν περιπετειώδης, από την επιλογή των ποιημάτων μέχρι τα τελευταία στάδια της ηχογράφησης! Δεν προσπάθησα να τα “ερμηνεύσω” μουσικά. Η δουλειά ξεκίνησε από τη συγκίνηση που ένιωσα διαβάζοντάς τα, και η προσπάθειά μου ήταν να  τη διατηρήσω αμείωτη, μέχρι το τέλος. Ο Πετρόπουλος, αν και λόγιος, φτάνει στην αλήθεια του με τον τρόπο του λαϊκού, με πέντε λέξεις,  χωρίς στολίδια και φιοριτούρες. Κι αυτή η αφαίρεση είναι κάτι που με ενδιαφέρει, είτε πρόκειται για ποίηση,  είτε για ζωγραφική, είτε για μουσική.
ο δίσκος τους ovation κυκλοφορεί από την hitchhike.
24 Μαΐου 2007

δύο κομμάτια των mk-o υπάρχουν εδώ.

link: http://www.lifo.gr/blogs/m_hulot/790.html